Gimnazjum Nr 2 w Kartuzach
im. dra Aleksandra Majkowskiego
Osiedle Wybickiego 33
83-300 Kartuzy

Imieniny obchodzą:
Domasława, Domisława, Marek, Melchior, Regina, Rena, Ryszard,

Cytat z zeszytu:

System operacyjny komputera.

1. Wstęp

Pierwsze komputery nie były kompatybilne dla tworzonych programów. Każdy program był tworzony dla konkretnej maszyny, mógł współpracować ze ściśle określoną elektroniką komputera i urządzeń peryferyjnych. Nie można było przenieść programu do komputera innego producenta. Zaistniała konieczność odseparowania programów użytkowych (aplikacji) od sprzętu komputerowego. W latach sześćdziesiątych pojawił się pomysł, aby pracą komputera zarządzało specjalne oprogramowanie, zwane do dziś systemem operacyjnym.

System operacyjny - OS (ang. Operating System), to oprogramowanie nadzorujące pracę komputera.

Jego rola i działanie polega na tym, że użytkownik i uruchamiane programy nie odwołują się bezpośrednio do maszyny fizycznej, czyli elektroniki komputera, lecz do funkcji udostępnionych przez system operacyjny, będących dla tych programów maszyną wirtualną.
Maszyna wirtualna jest to pewien logiczny model rzeczywistego komputera utworzony przez program nazwany systemem operacyjnym.
Wydając komendę przypisaną do systemu operacyjnego, np. del - usuń plik, nie wydajemy jej komputerowi czyli maszynie fizycznej, lecz systemowi operacyjnemu, który zamienia ją na szereg czynności wykonywanych w procesorze, pamięci komputera i na dysku co doprowadzi do usunięcia pliku.

System operacyjny jest zarządcą zasobów komputera. W jego skład wchodzi wiele programów. Jego zasadniczym zadaniem jest sterowanie pracą programów użytkowych uruchamianych na komputerze, przydzielanie im czasu procesora, pamięci operacyjnej i urządzeń wejścia/wyjścia.
Wszystkie współczesne systemy operacyjne są systemami otwartymi, co oznacza, że realizacja przez nie bardzo zaawansowanych zadań odbywa się niezależnie od elektroniki komputera. Są one uruchamiane na maszynie wirtualnej, jaką stanowi dla nich BIOS i sterowniki urządzeń montowanych na komputerze lub dołączanych do niego, takich jak karty grafiki, modemy, karty sieciowe, kontrolery dysków, porty USB, drukarki, skanery itp.

System operacyjny jest zbiorem programów, który jest uruchamiany przez BIOS i ładowany do pamięci komputera. Tam programy systemu operacyjnego oczekują na uruchomienie przez użytkownika komputera.
Np: md - utwórz katalog, rename - zmień nazwę, copy - kopiuj itd.
Po wyłączeniu komputera programy te zostają usunięte z pamięci.

Pierwszym otwartym systemem operacyjnym był DOS - (ang.) Disk Operating System. Został wyprodukowany przez firmę IBM (wersja 1.0), jako popularny system operacyjny dla komputerów osobistych. System konsekwentnie ulepszano, powstawały coraz to nowsze wersje DOS’a produkowane równolegle przez firmy IBM i Microsoft.

PC-DOS - firma IBM
MS-DOS - firma Microsoft

W systemie operacyjnym DOS pracujemy w trybie tekstowym. Wydajemy komendy posługując się klawiaturą - piszemy słowne polecenia.
Obecne sytemy operacyjne pracują w trybie graficznym, gdzie do uruchomienia wszystkich poleceń systemowych używamy myszki.
Po DOS-e nastąpiła era okien i ikon. Firma Microsoft zaczęła produkować system operacyjny Windows Nastały czasy myszki i pulpitu na ekranie monitora.
A oto wszystkie dotychczasowe produkty Microsoft przeznaczone do PC:
Windows 3.11, Windows 95, Windows 98, Windows Millenium, Windows 2000, Windows XP, Windows VISTA i obecnie Windows 7.
Każdy system operacyjny Windows, oprócz pakietu programów systemowych, zawiera wiele aplikacji wspomagających obsługę komputera. Są to między innymi akcesoria takie jak ułatwienia dostępu, narzędzia systemowe, komunikacja, panel sterowania.

Kilka pojęć związanych z systemem operacyjnym i organizacją pracy na komputerze.
Plik - zbiór danych stanowiących logiczną całość. Plik może zawierać słowa, liczby, polecenia, ciągi znaków o specjalnym znaczeniu itd. Każdy plik ma nazwę składającą się z najwyżej 8 znaków (dla DOS’a), po niej występuje kropka oraz rozszerzenie, które mówi o funkcji pliku. Rozszerzenie ma najwyżej 3 znaki.

nazwa_pliku.rozszerzenie
np. szkola.doc
Rozszerzenia plików, przykłady:
.txt - pliki tekstowe
.doc – plik tekstowy programu MS Word
.xls – plik arkusza kalkulacyjnego programu MS Excel
.dat, .dbf – pliki baz danych
.bak – kopie plików tworzonych automatycznie przez dany program
.sys – plik systemowy
.dll – plik systemu Windows
.bmp, .jpg, .gif - pliki graficzne
.com, .exe - pliki uruchamiające programy
.bat – pliki wsadowe

Katalog
Dla wygody użytkowników stworzone zostały katalogi, które pozwalają na segregowanie (układanie) plików w grupy tematyczne, co pozwala na łatwiejsze ich odnajdywanie. Katalogi mają nazwę składającą się z najwyżej 8 znaków. W każdym katalogu można utworzyć kolejny katalog - tzw. podkatalog i umieścić w nim pliki.

Znak zachęty
Jest to znak, który oznacza oczekiwanie komputera na wpisanie przez użytkownika komendy. Zazwyczaj wygląda następująco:
C:\>
C: - to oznaczenie dysku, na którym aktualnie pracujemy
\ - po tym znaku będą się pokazywać nazwy katalogów, do których wejdziemy
> - zakończenie znaku zachęty, po tym symbolu należy wpisywać wszystkie polecenia
C:\>polecenie
Przykład:
A:\LICEUM>
Taki znak zachęty oznacza, że znajdujemy się na dyskietce, w katalogu LICEUM.

Katalog główny.
Partycja na dysku twardym symbolizowana jest przez katalog główny.
Zapis C:\>
Oznacza katalog główny dysku C
Zapis A:\>
Oznacza katalog główny dysku A

Wyszukiwanie plików w systemie operacyjnym lub aplikacjach.
Do wyszukiwania plików używamy gwiazdki - *. Oznacza ona wszystkie litery i cyfry z klawiatury.
Oznaczenie   *.*   to każda nazwa pliku z każdym rozszerzeniem.
  nazwa.*   to plik o określonej nazwie z każdym rozszerzeniem.
  *.doc   to wszystkie pliki z rozszerzeniem doc.

Opracował: (-) Adam Barlak

Komunikaty i ogłoszenia

- MEN i kuratorium
- dyrekcja
- pedagog
- rada rodziców
- samorząd

Nasze serwisy

- kalendarz na 2006/2007
- galeria
- newsletter
- forum
- kontakt z nami
- redakcja