II Liceum Ogólnokształcące w Kartuzach
im. dra Aleksandra Majkowskiego
Osiedle Wybickiego 33
83-300 Kartuzy

Imieniny obchodzą:
Augustyna, Aureliusz, Dionizy, Gorgoncjusz, Pimen, Piotr, Sergiusz, Sobiesąd, Ścibor, Ścibora,

Cytat tygodnia:

Budowa komputera

LCD. Technologie ciekłokrystalicznych wyświetlaczy.

Zasada działania płaskiego ekranu LCD dla wielu osób wciąż jest tajemnicą. Warto poznać rodzaje i budowę matryc LCD, aby móc wybrać najodpowiedniejszy dla siebie monitor.

Ciekłe kryształy zostały wynalezione w XIX wieku przez austriackiego botanika Friedricha Reinitzera. Sam termin “ciekły kryształ” rozpropagował niemiecki fizyk Otto Lehmann.
Ciekłe kryształy to substancje prawie przezroczyste, mogące przyjmować stan zarówno stały jaki ciekły. Światło, przechodząc przez nie, podąża za ułożeniem molekuł, które je tworzą. W 1960 roku odkryto, że pobudzenie napięciem elektrycznym ciekłych kryształów zmienia ich położenie, co za tym idzie, sposób przenikania przez nie światła.
Od tego czasu materiatu tego zaczęto używać w różnego rodzaju urządzeniach, które znamy dzisiaj, np. telewizorach, projektorach, cyfrowych kamerach wideo czy aparatach fotograficznych. Obecnie stosuje się prawie wyłącznie technologię TFT, która gwarantuje dobrą jakość obrazu.

Działanie ciekłych kryształów.
Technologia ciekłokrystaliczna pozwala na transmisję sygnału. Wyświetlacz emituje różną ilość białego światła, o stałej intensywności, które przepuszczane jest przez aktywny filtr. Czerwone, zielone oraz niebieskie subpiksele są uzyskiwane dzięki filtrowaniu białego światła. Większość ciekłych kryształów to związki organiczne złożone z molekuł, które w naturalnym stanie są luźno rozmieszczone, lecz ustawione równolegle względem swojej dłuższej osi. Istnieje jednak możliwość precyzyjnej kontroli położenia molekuł, co pozwała ciekłym kryształom przepływać przez opowiednio uformowaną powierzchnię. Położenie molekul zmienia się wówczas względem kształtu tej powierzchni.
Schemat budowy panelu ciekłokrystalicznego

Schemat budowy panelu ciekłokrystalicznego

Ekran LCD składa się z dwóch warstw ciekłych kryształów umieszczonych pomiędzy dwiema odpowiednio wyprotilowanymi powierzchniami ustawionych prostopadle względem siebie. Jeśli molekuły na jednej powierzchni ustawione są z północy na zachód, to na drugiej powierzchni znajdują się już w położeniu ze wschodu na zachód. Molekuły znajdujące się pomiędzy nimi muszą zmienić położenie o 90 stopni, podobnie jak światło podążające za tym położeniem. Całość okalają dwie warstwy szkła. Za generowanie światła odpowiadają natomiast lampy jarzeniowe u mieszczone z tyłu matrycy. Ich liczba i rozmieszczenie zależą od właściwości konsstrukcyjnych danego modelu. Do ciekłych kryształów wystarczy przyłożyć napięcie elektryczne, a molekuły przemieszczą się pionowo, pozwalając przepuścić światło bez zmniany położenia o 90 stopni.
Istotną kwestią budowy panelu LCD są własności filtrów polaryzacyjnych i samego światła. Naturalne fale świetlne promieniują pod określonym kątem. Filtr polaryzacyjny jest zestawem rómnoleglych linii, które działają na zasadzie siatki, blokując wszystkie fale światła oprócz tych, które przypadkiem są do nich ułożone równolegle. Drugi filtr polaryzacyjny którego linie są rozmieszczone pod kątem 90 stopni w stosunku do fal światła, blokuje z kolei te tale, które są idealne równoległe z siatką pierwszeqo filtru lub pasują do układu filtru drugiego.
Typowy fitr TN (Twisted Nematic) składa się z dwóch filtrów polaryzacyjnych o opisanym ułożeniu, lecz pomiędzy nimi znajdują się skręcone pod kątem 90 stopni ciekłe kryształy. W konsekwencji, światło polaryzowane jest przez pierwszy filtr na „skręcane” o 90 stopni przez ciekłe kryształy i całkowicie przepustszczane przez drugi filtr polaryzacyjny. Pamiętać jednak należy, że w momencie przyłożenia napięcia do ciekłych kryształów molekuły przemieszczają się do układu pionowego, pozwalając na blokowanie światła przez drugi filtr polaryzacyjny. Jak widać, w momencie braku impulsu elektrycznego światło przechodzi filtr, a w momencie pojawienia się napięcia jest blokowane.

Cechy szczególne monitorów LCD.
Monitol LCD, w przeciwieństwie do modeli CRT, wyświetla najlepszy obraz tylko w rozdzielczości rzeczywistej, ponieważ ma stalą liczbę pikseli. Oczywiście prezentacja innej rozdzielczości jest możliwa, jednak wtedy mamy do wyboru wyświetlanie obrazu na fragmencie matrycy odpowiadającej danej rozdzielczości (np. 640x480 na panelu o rzeczywistej rozdzdzielczości 1024x768) lub na całej powierzchni ekranu przy użyciu algorytmów skalowania. Jakość obrazu o niskiej rozdzielczości powiększonego do rozmiarów matrycy zawsze będzie zdecydowanie słabsza od uzyskanej w rozdzielczości rzeczywistej, jednak przy sprawnych algorytmach skalowania może być zadowalająca np. podczas gier. O tym także należy pamiętać, kupując monitor LCD. Na przykład gracz korzystający z 17-calowego ekranu wyświetlającego obraz o rozdzielczości 1280x1024 piksele musi używać karty graticznej o dużej mocy obliczeniowej. Aby zachować optymalną jakość obrazu w grach, a przy tym zapewnić ich odpowiednią płynność procesor graficzny musi również przetwarzać grafikę 3D we wspomnianej rozdzielczości. Dla gracza dysponującego mało wydają kartą graficzną lepszym wyborem będzie, co prawda, mniejszy 15-calowy, lecz jednocześnie mniej wymagający od podsystemu graficznego monitor o rozdzielczości 1024x758 pikseli.

Rodzaje matryc LCD.
Kryształy w matrycach pasywnych są adresowane poprzez ładunki lokalne, przy czym nic nie powstrzymuje ładunków elektrycznych przed rozpływaniem się na boki i wpływaniem na położenie kryształów sąsiednich. Wyświetlacze LCD monochromatyczne o niezwykle wysokiej rozdzielczości obrazu do zastosowań medycznych.

Wyświetlacze LCD monochromatyczne o niezwykle wysokiej rozdzielczości obrazu do zastosowań medycznych.

Stąd rozmyty obraz matrycy pasywnej, smugi i cienie ciągnące się za obiektami.
Matryce aktywne zbudowane są z tranzystorów cienkowarstwowych (ang. thin film transistor, TFT), które gromadzą i przechowują ładunki elektryczne, zapobiegając ich rozlewaniu na inne pikselie. Taki tranzystor przekazuje odpowiednie napięcie tylko do jednego kryształu, co zmniejsza smużenie i rozmycie obrazu. Obecnie stosuje się właściwie wyłącznie matryce aktywne.
Pasywna matryca LCD składa się kilku warstw. Tylną stanowi element podświetlający, czyli lampa jarzeniowa. Światło powstałe w ten sposób przechodzi przez element rozpraszający tak, aby możliwie równomiernie podświetlić cały panel. Następną warstwą jest filtr polaryzacyjny, a za nim przezroczyste elektrody porządkujące układ ciekłych kryształów tak, aby znalazły się w spoczynku. Za tym elementem znajduje się warstwa ciekłych kryształów powodująca „skręcenie” światła o 90 stopni. W ten sposób uzyskujemy obraz na ekranie panelu. Jeśli ma być kolorowy to niezbędna jest dodatkowa warstwa z filtrem trzech podstawowych barw.
Jeśli do elektrod przyłożymy napięcie, to cząsteczki ciekłych kryształów zmienią położenie i zostaną skręcone. W ten sposób poprzez aktywowanie i dezaktywowanie energii elektrycznej ciekłych kryształów powodujemy przepuszczanie bądź blokowanie światła przez filtry polaryzacyjne.

Fagmenty matrycy ciekłokrystalicznej - budowa pikseli

Fagmenty matrycy ciekłokrystalicznej - budowa pikseli

TN, MVA i IPS.
Najpopularniejsze obecnie technologie wyświetlaczy LCD to TN, MVA oraz IPS. Niestety, na razie nie opracowano matrycy idealnej. Każda z technologii ma wady zalety i każda sprawdzi się lepiej bądź gorzej w określonych zastosowaniach. Kupując monitor warto się kierować tym, jakiego rodzaju materiał będzie na nim wyświetlany najczęściej.

TN.
Technologia Twisted Nematic najczęściej stosowana jest w niedrogich modelach o niewielkich przekątnych obrazu - 15, 17 cali. Matryce tego typu nie najlepiej reprodukują barwy, mają jednak również mocne strony. Po pierwsze, gwarantują krótki czas reakcji, w najnowszych modelach to 3 ms. Mówimy tu o przetworzeniu kolorów czarny-biały-czarny, bo w wypadku innych czas zdecydowanie się wydłuży. Producenci odnoszą się jednak najczęściej właśnie do reakcji przejść czarno-białych, więc podajemy taką wartość w celu ukazania różnic po między wyświetlaczami LCD. Największą wadą matryc TN jest stosunkowo wąski kąt widzenia, 120-140 stopni w obu płaszczyznach już uznaje się w ich wypadku za dobry wynik. Panele tego typu nie nadają się do zastosowań profesjonalnych (mamy na myśli głównie pracę z grafiką), jednak z racji niskiej ceny i wspomnianego krótkiego czasu reakcji dobrze sprawdzają się w grach i podczas oglądania dynamicznych materiałów wideo.

MVA, PVA, WVA.
To matryce uznawane za najlepiej odwzorowujące barwy. W popularnych matrycach TN ułożenie ciekłych kryształów będących wstanie pobudzenia jest nieuporządkowane, natomiast w wypadku tych technologii - wielokierunkowe, dzięki czemu obraz jest spójny, o mniej widocznej strukturze pikseli. Technologie PVA opracował Samsung, natomiast MVA WVA opatentowali inni znaczący producenci matryc LCD - Fujitsu i CMO. Zasada działania „trzech technologii VA” jest praktycznie taka sama, a różnice w nazewnictwie spowodowane są kwestiami praw patentowych. Panele tego typu są kosztowne, co znajduje swoje odzwierciedlenie w cenach monitorów. Ich zalety są za to w określonych zastosowaniach nie do przecenienia: mają bardzo szerokie kąty widzenia, minimum 170 stopni w obu płaszczyznach. Przekrój typowego panelu LCD zbudowanego z tranzystorów cienkowarstwowych

Przekrój typowego panelu LCD zbudowanego z tranzystorów cienkowarstwowych

Niestety, jest jedna poważna wada - długi czas reakcji. Najszybsze modele MVA mają czas reakcji rzędu 25 ms, co sprawia, że podczas wyświetlania szybko przemieszczających się po ekranie obiektów można zauważyć tzw. smużenie.

IPS, S-IPS.
Technologia ta zdobywa coraz większą popularność jest mocno promowana przez koncerny LG.Philips (spółkę wytwarzająca ekrany do monitorów LG i Philips) oraz Samsung. Matryce z powodzeniem łączą najlepsze cechy wyświetlaczy TN i MVA. Odwzorowanie barw, choć nie tak dobre, jak w matrycach MVA, jest zdecydowanie lepsze niż na ekranach TN. Szerokie są także kąty widzenia, co sprawia, że ekran tego typu wydaje się najlepszy do zastosowań domowych, gdzie mamy do czynienia zarówno ze statycznym, jak i dynamicznym obrazem. Źródłem tak dobrych właściwości jest uporządkowane, lecz odmienne niż w modelach MVA ułożenie ciekłych kryształów. Matryce MVA mają kryształy ułożone mniej więcej w literę V, a wyswietlacze IPS - równolegle do szklanych warstw matrycy.

Czas reakcji, czyli wojna na milisekundy.
Producenci prezentują wyniki czasu reakcji piksela przy przejściu trzech subpikseli (zielony, czerwony, niebieski) od koloru czarnego do białego i odwrotnie. Suma czasów zapalania i gaszenia piksela składa się na czas końcowy, podawany w ms. Warto jednak zauważyć, że takie przedstawienie sprawy nie w pełni informuje, jak monitor będzie funkcjonował w praktyce. W końcu nie używasz urządzenia, które wyświetla migoczący czarno-biały obraz. Rzeczywisty czas reakcji będzie taki, jak czas przejścia najwolniejszego z subpikseli, których kombinacje tworzą poszczególne kolory. Podawany czas przejścia czarny-biały-czarny to efekt wytycznych organizacji standaryzacyjnej ISO, która chciała w ten sposób uprościć i ujednolicić sposób podawana informacji o tym parametrze. W praktyce czas reakcji zależy od czasu przejścia kolorów od pierwotnego do końcowego. Jak najmniejsza różnica czasów reakcji pomiędzy przejściami poszczególnych kolorów jest de facto najważniejsza z punktu widzenia użytkownika.

Odswieżanie w LCD.
Każdy piksel matrycy LCD jest aktywowany oddzielnie i znajduje się w stanie włączonym bądź wyłączonym. Dzięki większej bezwładności w monitorach LCD do prezentacji stabilnego obrazu nie jest potrzebne częste odświeżanie. Wystarczy częstotliwość rzędu 60 Hz, choć większość oferowanych obecnie modeli w połączeniach analogowych oferuje wartość odświeżania rzędu 75 Hz, a w komunikacji cyfrowej - kablem DVI - najczęściej 60 Hz.

Interfejsy
Monitor LCD jest wręcz stworzony do prezentacji obrazu, który przesyłany będzie do niego z karty graficznej w postaci sygnału cyfrowego. Niestety, do niedawna panele LCD były wyposażane prawie wyłącznie w analogowe gniazda monitorowe, co wymagało dwóch konwersji sygnału wideo, zanim obraz pojawi się na ekranie. Przyczyny są różne. Przede wszystkim gniazda DVI były do niedawna droższe niż po wszechne VGA, a karty graficzne z cyfrowymi złączami - niezbyt popularne. Obecnie zdecydowana większość kart graficznych, które pojawiają się w sprzedaży, ma przynajmniej jedno złącze cyfrowe. Złącza cyfrowe DVI stosowane w monitorach to najczęściej DVI-I i DVI-D. Pierwsze pozwala przesyłać sygnał analogowy (po zastosowaniu przejściówki) i cyfrowy, drugie oferuje wyłącznie transmisję cyfrową.
Dlaczego transmisja cyfrowa jest lepsza? W połączeniu analogowym sygnał cyfrowy wysyłany z karty graficznej musi zostać najpierw przekonwertowany na postać analogową (zajmuje się tym układ RAMDAC), a po dotarciu do panelu LCD po raz kolejny zamieniony z postaci analogowej na cyfrową. W połączeniu z DVI unika się wspomnianych konwersji, więc naturalnie nie powstają związane z tym straty sygnału.

HDMI.
High-Definition Multimedia Interface to rozwinięcie cyfrowego przesyłania danych w standardzie DVI, w którym można cyfrowo przekierować jedynie obraz. HDMI pozwala na transmisję także ścieżek audio. Obecnie na rynku jest wiele urządzeń audio-wideo w pełni cyfrowych - monitory LCD, ekrany plazmowe, projektory. Stosują go producenci urządzeń elektroniki użytkowej - odtwarzaczy DVD, telewizorów LCD i plazmowych oraz projektorów. W sprzęcie ściśle komputerowym praktycznie nie jest używany, choć to wyłącznie kwestia czasu, bo już teraz zarówno producenci kart graficzych (ATI, NVIDIA), jaki i peryferiów, a w szczególności monitorów, planują wprowadzenie go do swoich produktów. Na pewno pierwsze HDMI otrzymają monitory pełniące również funkcję telewizora. Można sobie wyobrazić, że do takiego monitora jednym kablem zostanie przesłany sygnał wideo oraz wielokanałowy dźwięk. Można podłączyć dodatkowe kolumny tylne (nawet bezprzewodowe) i w ten sposób uzyskać instalację multimedialną o zdecydowanie zredukowanej liczbie kabli. Takie konfiguracje powinny być osiągalne już wkrótce. Nie będzie także kłopotów z kompatybilnością w wypadku korzystania ze starszych kart graficznych wyposażonych w gniazda DVI. Za HDMI przemawia również to, że oferuje kompatybilność wsteczną: przewody HDMI - do - DVI umożliwiają podłączenie wyjścia HDMI odtwarzacza do wyświetlacza/projektora wyposażonego jedynie w terminal wejściowy DVI (z obsługą ochrony zawartości HDCP). Budowa nowoczesnego panelu organicznego

W tym wypadku nie jest jednak możliwa jednoczesna transmisja dźwięku. Kabel HDMI może z kolei przesyłać równocześnie dźwięk wielokanałowy (do ośmiu kanałów) i obraz. Dzięki poprawieniu specyfikacji (i lepszemu złączu) HDMI może transmitować dźwięk i obraz na odległość aż 40 m bez strat jakościowych, podczas gdy w DVI maksymalna długość okablowania to około 15 m. To istotna zaleta dla odbiorcy biznesowego. Przepustowość interfejsu HDMI wynosi 5 Gb/s. Zalety HDMI widać także w sposobie użytkowania urządzeń z tym interfejsem. Urządzenia komunikujące się złączem HDMI wykrywają się wzajemnie i dostosowują automatycznie do najlepszego możliwego trybu pracy. Użytkownik nie musi się troszczyć o poprawne ustawienie rozdzielczości i innych parametrów wyjściowych (choć zwykle może także dokonać ręcznych korekt). Podobnie jak najnowsze wersje DVI, HDMI obsługuje algorytm ochrony praw autorskich HDCP (high-bandwidth digital content protection), opracowany przez Intela.

Przyszłość wyświetlaczy.
Obecnie największe nadzieje wiązane są z wyświedaczarni organicznymi OLED (Organic Light Emitting Diodes). Od produktów LCD różnią się przede wszystkim tym, że nie wymagają podświetlania tylnego, a poza tym są wyjątkowo energooszczędne, dzięki czemu idealnie nadają się do urządzeń przenośnych.

Budowa OLED.
Panel OLED składa się z kilku elementów a jego konstrukcja jest zdecydowanie prostsza niż matrycy LCD. Dwa polimerowe półprzewodniki typu p i n muszą zostać ze sobą złączone, następnie należy przez nie przepuścić prąd. Skutkiem zachodzących w tym procesie zmian jest emisja światle. Problemem przy konstrukcji panelu OLED jest za to uzyskanie równomiernego rozświetlania powierzchni tworzywa. Różnice w szybkości przepływu ładunków dodatnich i ujemnych sprawiają, że w prosty sposób nie można równomiernie rozświetlić ekranu. W celu zapewnienia równomierności rozprowadzania ładunków elektrycznych stosuje się specyficzne substancje. Innego rodzaju środki chemiczne niezbędne są do uzyskania powierzchni świecącej kolorami czerwonym, zielonym i niebieskim (czyli barwami podstawowymi). Wyświetlacze OLED są aktywne lub pasywne. Aktualnie azjatyccy producenci telefonów komórkowych stosują prawie wyłącznie tańsze niewielkie ekrany pasywne. W przypadku konstrukcji aktywnych niezbędne jest zastosowanie tranzystorów, które pozwolą pikselom na długotrwałe świecenie. Ponieważ materiał ten świeci samoczynnie, jego „wystero wanie” wymaga napięcia o nieporównywalnie mniejszej mocy niż w panelach LCD. Największy wyświetlacz OLED pokazał Seiko Epson. Wykorzystując swoją oryginalną technologię atramentową, skonstruowała ekran z wyświetlaczem o 40-calowej przekątnej. Jest to pełnokolorowy prototyp ekranu polimerowego (Organic Light-Emitting Diode, OLED). Urządzenie ma pod wieloma względami przewagę nad wyświetlaczami LCD. Oferuje bardzo wysoki kontrast, szeroki kąt widzenia i krótki czas reakcji. Jeden z największych problemów w produkcji takich wyświetlaczy to trudność formowania warstw organicznych na wielkoformatowych podłożach z tranzystorów TFT (Thin Film Transistor). Firma, mając duże doświadczenie na rynku drukarek atramentowych opracowała oryginalną technologię pokrywania podłoża TFT warstwą materiału oganicznego. Tak powstał wyświetlacz składający się de facto z kilku mniejszych wyświetlaczy. Ma rozdzielczość 1280x763 pikseli, 38 pikseli na cal, wyświetla 260 tysięcy kolorów. Producent szacuje, że producja na skalę przemysłową będzie możliwa w roku 2007.

OLED nie bez wad.
Do 2007 roku firmy muszą rozwiązać kilka poważnych problemów z organicznymi wyświetlaczami - m.in. przedłużyć ich żywotność. Okazuje się bowiem, że OLED są nietrwałe - przeciętny czas ich pracy wynosi ok. 2 tys. godzin. Po tym czasie efektywność elektroluminescencyjnych składników wyraźnie spada. W 2007 roku przeciętny czas pracy ma osiągnąć zakładane 10 tys. godzin. Jeszcze później czas pracy ma zostać wydłużony o około 5 tys. godzin. Wtedy też firma zamierza rozpocząć masową produkcję 40-calowych ekranów OLED. Największe pojedyncze, organiczne wyświetlacze skonstruowały LG.Philips i Samsung. Na międzynarodowych targach Flat Panel Displays w Japonii LG.Philips zaprezentował prototypową, aktywną matrycę OLED, w której wykorzystano technologię LTPS (low-termperature polysilicon) pozwalającą na zaadaptowanie linii produkcyjnych wykorzystywanych w produkcji paneli LCD do wytwarzania matryc OLED. Matryca OLED pokazana przez LG.Philips zawiera 3 milony pikseli przy przekątnej 20,1 cala. Z kolei zaprezentowany przez Samsunga 21-calowy wyświetlacz GLED charakteyzuje się rozdzielczością WUXA (1920X1200 pikseli) i kontrastem 5000:1. Terminu wprowadzenia urządzenia do masowej produkcj na razie nie podano. Inne firmy informujące o konstruowaniu wyświetlaczy większych niż 20,1 cala, m.in, wspomniany Epson, tworzy ekrany składające się z kilku matryc. Produkty LG.Philips oraz Samsung są największymi wyświetlaczami jednomodułowymi.

Giętkie panele LCD.
Na targach CeBiT Samsung po raz pierwszy zaprezentował elastyczny, 5-calowy wyświetlacz ciekłokrystaliczny. Urządzenie dysponuje dobrymi parametrami i pozwoli na stosowanie wyświetlacza LCD w całkowicie innych zastosowaniach niż obecnie. Plastikowe panele LCD można będzie instalować np. w hełmach, oku czy inny częściach garderoby. Zamiast szkła zastosowano tu elastyczny plastik o dużej odporności mechanicznej. Samsung opracował najwiekszy na razie wyświetlacz tego typu, dysponujący 5-calową przekątną. Wyświetlacz wyprodukowano we współpracy z kilkoma japońskimi dostawcami tworzyw sztucznych, m.in. SoftPixel. Ekran pokazany na targach CeBIT dysponuje rozdzielczością 400x300 pikseli i wyświetla 262 tys. kolorów, ma jasność 120 cd/m2, czas reakcji 25 ms, a kontrast 300:1. Producent twierdzi, że potrzebuje jeszcze mniej więcej 2 lat, aby technologię tę wprowadzić na rynek masowy. Najpierw plastikowe wyświetlacze LCD znalazłyby się w telefonach komórkowych, urządzeniach PDA oraz w innych produktach mobilnych.

Giętkie panele LCD

Lumileds Luxeon.
Standardowy monitor LCD wyposażony jest w matrycę ciekłokrystaliczną podświetlaną od spodu, najczęściej przy użyciu dwóch dobrze znanych świetlówek katodowych. Powoduje to, że podczas pracy monitor nie jest podświetlony jednakowo na całej powierzchni ekranu. W dobrych modelach nie są to różnice wielkie, jednak praktycznie zawsze istnieją. Philips pierwszy zaprezentował prototypowe monitory ciekłokrystaliczne wykonane w nowej technologii Lumileds Luxeon. Są rozświetlane przez dziesiątki lampek umieszczonych bezpośrednio z tyłu matrycy. Dzięki znacznemu zwiększeniu liczby źródeł światła równomierność rozświetlania jest prawie doskonała. Korzyści płynących z tego rozwiązania jest jednak więcej. Obraz staje się jaśniejszy, a kolory soczyste i żywe. Poprawić można też naturalność odwzorowania barw „na drodze sprzętowej”. Natężenie światła emitowanego w przez lampy Lumiled można kontrolować, więc nie ma problemu z taką kalibracją ekranu, żeby na przykład jedne partie pikseli były podświetlone mocniej a inne słabiej. Jasność matrycy nie zmienia się przez cały czas jej użytkowania, bo natężenie światła emitowanego przez każdą żarówkę jest monitorowane i w razie potrzeby korygowane. Ostatnią zaletą Lumiledu ma być trwałość elementów podświetlających. Tadycyna świetlówka powinna działać zadowalająco mnie więcej 50 tys. godzin, a Lumiled dwa razy dłużej. Na targach CeBiT 2005 firma NEC Display pokazała prototyp monitora NEC Spectra-View Reference 21. To pierwszy praktycznie gotowy do produkcji ekran LCD z podświetleniem LED. Dzięki wykorzystaniu innowacyjnej technologii podświetlenie panelu może być ciągle dostosowywane do temperatury kolorów - w zakresie od 5000 do 9300 K - i dynamicznego modulowania jasności. Po raz pierwszy wykorzystując w ten sposób diody LED, uzyskano przestrzeń barw gwarantującą idealną wierność odwzorowania kolorów. Monitor w pełni pokrywa skalę kolorów AdobeRGB oraz eciRGB. W praktyce oznacza to, że każdy drukowalny profil CMYK może być wyświetlony na monitorze z pełną wartością barw.

Opracował: (-) Adam Barlak

Nasze serwisy

Matura 2006

Informatyka

Budowa komputera

Sieci komputerowe

Testy

Historia

Chemia

Kącik kulturalny

Galeria