TCP/IP (ang. Transmision Control Protocol Internet Protocol) - to obecnie najbardziej popularny protokół sieciowy, opierający się na dwóch protokołach:
TCP – protokole warstwy transportu zapewniającemu bezbłędną transmisję,
IP – protokole warstwy sieciowej, który odpowiada za adresowanie urządzeń
Z protokołem TCP/IP jest zgodnych wiele protokołów np.. UDP - działa w warstwie sieciowej i służy do przesyłania danych,ICMP (kontroluje jakość połączeń, FTP (przesyła pliki).

Adres IP jest to adres komputera w sieciach TCP/IP. Jest pięć klas adresów IP: A, B, C, D i E. A, B, C wykorzystywane są do do adresowania sieci i hostów, a D i E są używane do zastosowań specjalnych.

Adresy IP są wykorzystywane w Internecie oraz sieciach lokalnych. Adres IP zapisywany jest w postaci czterech oktetów w postaci dziesiętnej oddzielonych od siebie kropkami, np. adres IP: 207.142.131.236 lub 85.147.58.245

Istnieje pula prywatnych adresów IP. Mogą być one wykorzystane tylko w sieciach lokalnych. Infrastruktura Internetu ignoruje te adresy IP.
Sieć ta nie będzie widziana na zewnątrz w Internecie.
Zarezerwowano następujące trzy bloki przestrzeni adresów IP dla prywatnych sieci:
10.0.0.0 - 10.255.255.255 - dla sieci prywatnych klasy A (maska: 255.0.0.0)
172.16.0.0 - 172.31.255.255 - dla sieci prywatnych klasy B (maska: 255.255.0.0)
192.168.0.0 - 192.168.255.255 - dla sieci prywatnych klasy C (maska: 255.255.255.0)

Istnieją pewne adresy, których nie można wykorzystać do normalnych zastosowań (przydzielić ich komputerom). Dla danej sieci takim adresem jest adres sieci. Takim adresem jest np.. 212.51.219.0; adres ten symbolizuje całą sieć.

Adresem specjalnego przeznaczenia jest adres: 0.0.0.0. oznacza on wszystkie komputery w Internecie.

Następnym adresem specjalnym jest 127.0.0.1, jest to adres pętli (loop-back address). Adres ten służy do komunikacji z wykorzystaniem protokołu IP z lokalnym komputerem (localhost). Jest to adres zawsze przypisany komputerowi, na którym właśnie pracujemy, ponieważ pakiety z takimi adresami nie powinny wydostawać się na zewnątrz komputera, nie powoduje to żadnych konfliktów.

Maska sieci, podobnie jak IP, składa się z 32 bitów i służy do oddzielenia części adresu IP, który określa numer sieci, od części wskazującej numer hosta w sieci. Umiejętność odróżnienia tych numerów jest komputerowi potrzebna, żeby wiedział, które adresy należą do jego sieci, a które pochodzą spoza niej.

FTP (ang. File Transport Protocol) jest protokołem połączeniowym warstwy J est to protokół typu klient-serwer i służy do przesyłania plików na serwer FTP ze stacji posiadającej odpowiedni program klienta. Jeżeli FTP pracuje w trybie aktywnym, korzysta z portów: 21 dla poleceń (połączenie to jest zestawiane przez klienta) oraz 20 do przesyłu danych. Jeżeli FTP pracuje w trybie pasywnym wykorzystuje port 21 do poleceń i port o numerze > 1024 do transmisji danych, gdzie obydwa połączenia zestawiane są przez klienta.

HTTP (ang. Hyper Text Transfer Protocol) – protokół warstwy aplikacji umożliwiający odbieranie danych dokumentów WWW. Do obsługi tego protokołu służą programy zwane przeglądarkami WWW. HTTP korzysta z portu nr 80.

HTTPS (ang. HyperText Transfer Protocol Secure) to szyfrowana wersja protokołu HTTP. Zamiast używać w komunikacji klient-serwer niezaszyfrowanego tekstu, szyfruje go za pomocą technologii SSL. Zapobiega to przechwytywaniu i zmienianiu przesyłanych danych. HTTPS działa domyślnie na porcie nr 443 w protokole TCP.

POP3 (ang. Post Office Protocol version 3) – protokół warstwy aplikacji do odbioru poczty z serwera przez połączenie TCP/IP. POP3 korzysta z portu nr 110. W przypadku użycia SSL (POP3S) - z portu nr 995.

SMTP (ang. Simple Mail Transfer Protocol) - protokół komunikacyjny działający w warstwie aplikacjiumożliwiający wysyłanie poczty elektronicznej na serwer poczty. Działa na porcie 25

IMAP (ang. Internet Massage Acces Protocol) oferuje większą funkcjonalność od protokołu POP3. Pozwala nie tylko na kopiowanie i kasowanie wiadomości, ale i ściąganie samych nagłówków wiadomości oraz ich katalogowanie.

Telnet to standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer. Telnet jest usługą (programem) pozwalającą na zdalne połączenie się komputera (terminala) z oddalonym od niego komputerem (serwerem) przy użyciu sieci, wykorzystując do tego celu protokół TCP-IP oraz standardowo przypisany port 23. Umożliwia on zatem ustanowienie użytkownikowi zdalnej sesji na serwerze tak jak gdyby siedział tuż przed nim. Protokół obsługuje tylko terminale alfanumeryczne, co oznacza, że nie obsługuje myszy ani innych urządzeń wskazujących. Nie obsługuje także graficznych interfejsów użytkownika. Wszystkie polecenia muszą być wprowadzane w trybie znakowym w wierszu poleceń. Polecenia wydawane za pomocą naszego komputera przysłane są poprzez sieć serwera, na którym zainstalowane jest oprogramowanie serwera telnetu. W odpowiedzi serwer odsyła nam komunikaty, które następnie wyświetlane są na naszym ekranie.

SSH (ang. secure shell) to standard protokołów komunikacyjnych używanych w sieciach komputerowych TCP-IP, w architekturze klient-serwer. W ścisłym znaczeniu SSH to tylko następca protokołu telnet, służącego do terminalowego łączenia się ze zdalnym komputerem. SSH różni się od telnetu tym, że transfer wszelkich danych jest zaszyfrowany, oraz możliwe jest rozpoznawanie użytkownika na wiele różnych sposobów.

ICMP (ang. Internet Control Message Protocol, internetowy protokół komunikatów kontrolnych) – protokół warstwy sieciowej OSI/DoD wykorzystywany w diagnostyce sieci oraz routingu. Pełni on przede wszystkim funkcję kontroli transmisji w sieci, ale ma też zastosowania, w których używany jest tylko on - ping oraz traceroute.

PPP (ang. Point to Point Protocol) jest protokołem używanym najczęściej przy połączeniach modemowych (połączenia dodzwaniane, ang. dial-up), Jest to protokół warstwy fizycznej i łącza danych zestawiający połączenie z Internetem za pomocą modemu i linii telefonicznej

DHCP (ang. Dynamic Host Configuration Protocol - protokół dynamicznego konfigurowania węzłów) to protokół komunikacyjny umożliwiający komputerom uzyskanie od serwera danych konfiguracyjnych, np. adresu IP hosta, adresu IP bramy sieciowej, adresu serwera DNS, maski sieci. Serwer sieci DHCP może być dołączony programu sieciowego np.: Serwer 2000 lub Novell, a także w routerze. Jeżeli w sieci nie ma serwera DHCP to Administrator musi skonfigurować sieć ręcznie.

Brama sieciowa - (ang. gateway) jest urządzeniem (serwerem, routerem, modemem) w sieci lokalnej za pośrednictwem którego pozostałe komputery w sieci komunikują się z Internetem lub innymi sieciami lokalnymi. Podstawowym zadaniem bramki sieciowej jest routowanie pakietów między sieciami TCP/IP. Najczęściej brama jest jedynym urządzeniem w sieci, posiadającym adres IP z puli publicznej, i jego głównym zadaniem jest usługa NAT - Network Adress Translation - czyli przeadresowanie pakietów.
Działanie:
Hosty w sieciach lokalnych mają przydzielone adresy z jednego z trzech przeznaczonych do tego zakresów:
10.xxx.xxx.xxx, z maską 255.0.0.0,
172.16.xxx.xxx do 172.31.xxx.xxx z maską 255.255.0.0
192.168.xxx.xxx z maską 255.255.255.0
Jeżeli adres hosta dla którego przeznaczone są pakiety nie mieści się w żadnym z tych zakresów, to komunikacja jest przekazywana do bramy i obsługiwana przez nią.

DNS (ang. Domain Name System, system nazw domenowych) to system serwerów oraz protokół komunikacyjny zapewniający zamianę adresów znanych użytkownikom Internetu na adresy zrozumiałe dla urządzeń tworzących sieć komputerową. Dzięki wykorzystaniu DNS nazwa mnemoniczna, np. wp.pl, może zostać zamieniona na odpowiadający jej adres IP, czyli 212.77.100.101.
Adresy DNS składają się z domen internetowych rozdzielonych kropkami. Dla przykładu w adresie Wikipedii org oznacza domenę funkcjonalną organizacji, wikipedia domenę należącą do fundacji Wikimedia, a pl polską domenę w sieci tej instytucji. W ten sposób możliwe jest budowanie hierarchii nazw, które porządkują Internet.
DNS to złożony system komputerowy oraz prawny. Zapewnia z jednej strony rejestrację nazw domen internetowych i ich powiązanie z numerami IP. Z drugiej strony realizuje bieżącą obsługę komputerów odnajdujących adresy IP odpowiadające poszczególnym nazwom.

NAT (ang. Network Address Translation), - technika translacji adresów sieciowych. Wraz ze wzrostem ilości komputerów w Internecie, zaczęła zbliżać się groźba wyczerpania puli dostępnych adresów internetowych. Aby temu zaradzić, lokalne sieci komputerowe, korzystające z tzw. adresów prywatnych (specjalna pula adresów tylko dla sieci lokalnych), mogą zostać podłączone do Internetu przez jeden komputer (lub router), posiadający mniej adresów internetowych niż komputerów w tej sieci. Router ten, gdy komputery z sieci lokalnej komunikują się ze światem, dynamicznie tłumaczy adresy prywatne na adresy zewnętrzne, umożliwiając użytkowanie Internetu przez większą liczbę komputerów niż posiadana liczba adresów zewnętrznych.